Chiến lược thị trường

Thị trường chứng khoán Mỹ nối lại đà tăng và khép lại một tuần nhiều biến động khi đà leo thang mạnh của lợi suất trái phiếu kho bạc gây ảnh hưởng lan rộng trên thị trường tài chính. Cả tuần, Dow Jones tăng 0,3%, S&P 500 tăng 1,2%, và Nasdaq tăng 2%. Thành quả tăng của chứng khoán Mỹ có sự đóng góp lớn của nhóm công nghệ thông tin với mức tăng 3,1%, mạnh nhất trong số 11 nhóm cổ phiếu ngành chính của S&P 500. Trong đó, cổ phiếu Meta Platforms tăng gần 13% cả tuần nhờ lạc quan về tác nhân trí tuệ nhân tạo (AI) có tên Muse của công ty này.

Sự tăng điểm này diễn ra bất chấp xu hướng leo thang không ngừng của lợi suất trái phiếu. Thị trường trái phiếu chính phủ toàn cần tiếp tục bán tháo, đẩy lợi suất lên những mức cao mới của hàng thập kỷ trở lại đây. Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm tăng có lúc mức cao nhất kể từ tháng 6/2007, còn lợi suất của kỳ hạn 30 năm đạt mức cao nhất kể từ năm 2004.

Mỹ và Trung Quốc đã đồng ý gia hạn thêm 2 tháng thỏa thuận đình chiến thương mại, vốn dự kiến hết hạn vào ngày 10/11, nhằm có thêm thời gian hướng tới một thỏa thuận thương mại lớn hơn. Trung Quốc và Mỹ đã nhất trí thiết lập cơ chế đối thoại về trí tuệ nhân tạo (AI) để trao đổi quan điểm về rủi ro và lợi ích của công nghệ này, cùng với một thỏa thuận cắt giảm thuế quan song phương trị giá 30 tỷ USD.

Kỳ vọng vào một đợt tăng lãi suất của Fed trong cuộc họp tháng 10 đã có lúc tăng vọt lên gần 80% trong tuần vừa qua, từ mức dưới 60% vào đầu tuần. Kết thúc tuần, kỳ vọng này đạt mức 66% – theo dữ liệu từ công cụ FedWatch Tool của sàn giao dịch CME. Ngoài ra, thị trường cũng đang đặt cược khả năng 93% Fed tăng lãi suất trong cuộc họp tháng 12.

Trên thị trường hàng hóa: Giá vàng thế giới tăng trong phiên giao dịch ngày thứ Sáu (25/9), nhưng hoàn tất một tuần trượt giá dưới áp lực từ mối lo lạm phát và lãi suất cao hơn lâu hơn. So với tuần trước, giá vàng giao ngay giảm 2,1%, đánh dấu tuần giảm thứ ba trong vòng 4 tuần trở lại đây.

Trên thị trường năng lượng, giá dầu WTI giảm 7,9% còn giá dầu Brent đi ngang. Trong tuần, có thời điểm giá dầu Brent giảm dưới 100 USD/thùng, nhưng mốc giá chủ chốt này đã nhanh chóng được tái lập do nhà đầu tư thất vọng khi nhận thấy Mỹ và Iran khó đạt được một thỏa thuận ở New York ngay trong tuần vừa qua.

Đối với thị trường trong nước: Chỉ số Vn-Index để mất ngưỡng 1.800 điểm ngay trong tuần đầu tiên nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp theo chuẩn FTSE. Chốt tuần, Vn-Index dừng ở 1.785,11 điểm, giảm -30,55 điểm (-1,68%), dưới áp lực từ các cổ phiếu lớn như: VIC (-14,8 điểm), SSB (-3,3 điểm), VCB (-3,3 điểm). Với mức giảm này, Vn-Index gần như “dậm chân tại chỗ” kể từ đầu năm và bị bỏ lại khá xa so với chỉ số chứng khoán toàn cầu (+13,2%). Tuần vừa qua, Vn30 cũng giảm -1,3%, Midcap -0,9% trong khi Smallcap ngược dòng với mức tăng +0,6%.

Độ rộng thị trường: cho thấy thị trường tuần vừa qua giảm trên diện rộng khi tỷ lệ cổ phiếu tăng chỉ đạt 25%, chủ yếu mức tăng tập trung ở nhóm cổ phiếu hàng hóa. Một số nhóm cổ phiếu có mức tăng nổi bật như: Viettel (+2,9%), BĐS KCN (+2,5%), Cao su tự nhiên (+2,4%), …trong khi các nhóm giảm đáng chú ý như: BĐS dân cư (-4,1%), Chứng khoán (-4,1%), Dầu khí (-3,7%), …

Thanh khoản toàn thị trường bình quân đạt 17.300 tỷ đồng, giảm -14,6% so với tuần trước, trong đó thanh khoản khớp lệnh cũng sụt -20,6%, còn 13.300 tỷ đồng. Theo thống kê, thanh khoản kể từ đầu tháng 9 giảm về mức thấp nhất kể từ đầu năm, giảm -3% so với tháng 8 và sụt -51,7% vsck, còn 18.100 tỷ đồng. Kể từ đầu năm, thanh khoản toàn thị trường đạt 25.900 tỷ đồng, giảm -10,3% so với mức bình quân năm 2025 và giảm -10% vsck.

Khối ngoại bán ròng -2.765 tỷ đồng trong tuần vừa qua, đánh dấu tuần bán ròng nhiều nhất kể từ cuối tháng 7/2026. Kể từ đầu tháng 9, khối ngoại bán ròng -3.143 tỷ đồng, lũy kế từ đầu năm khối ngoại bán ròng -96.780 tỷ đồng (~3,7 tỷ USD). Năm 2025, khối ngoại bán ròng kỷ lục với tổng giá trị -135.329 tỷ đồng (~5,2 tỷ USD), đánh dấu năm bán ròng thứ 3 liên tiếp của khối ngoại trong chuỗi bán ròng 5/6 năm vừa qua. Trong tuần vừa qua, khối ngoại mua ròng đối với: SBT (+383 tỷ đồng), MCH (+173 tỷ đồng), BSR (+161 tỷ đồng),… trong khi bán ròng đối với: VHM (-785 tỷ đồng), VPB (-415 tỷ đồng), TCB (-321 tỷ đồng), … Tự doanh các công ty chứng khoán mua ròng trong tuần vừa qua đối với các cổ phiếu như: VPB (+908 tỷ đồng), SAM (+51 tỷ đồng), FPT (+37 tỷ đồng), … trong khi bán ròng đối với các cổ phiếu khác như: TCB (-366 tỷ đồng), MCH (-120 tỷ đồng), VHM (-105 tỷ đồng).

Nhận định thị trường:

Các nền kinh tế trên thế giới đang thể hiện sự kiên cường đáng ngạc nhiên trước việc các ngân hàng trung ương nâng lãi suất và lợi suất trái phiếu chính phủ tăng lên mức cao nhất trong nhiều thập kỷ qua ở các nước phát triển. Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) và Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) nằm trong số các ngân hàng trung ương đã tăng lãi suất trong năm nay để kiềm chế lạm phát liên quan đến cuộc chiến tranh giữa Mỹ và Iran.

Thị trường chứng khoán, nhất là Mỹ, cũng đã vượt qua được trở ngại của lãi suất tăng tốt hơn nhiều so với dự báo của nhiều người, với lợi nhuận doanh nghiệp vẫn ổn định và sức hút của các cổ phiếu liên quan tới AI vẫn còn nguyên vẹn. Mặc dù nhiều nhà đầu tư và nhà phân tích ở Phố Wall cảnh báo rằng lãi suất cao hơn có thể kéo tiền ra khỏi thị trường chứng khoán để rót vào trái phiếu có lợi suất cao hơn, nhưng cho đến nay điều đó vẫn chưa xảy ra.

Kết quả là, chỉ số Dow Jones hiện đã tăng +7,8% kể từ đầu năm, trong khi S&P 500 và Nasdaq cũng tăng lần lượt +13,1% và + 16,5%. Đáng chú ý, S&P 500 và Nasdaq hiện chỉ còn cách đỉnh lịch sử chưa tới 1%. Chứng khoán khu vực Châu Âu cũng tăng +7,7% từ đầu năm, Chứng khoán ở khu vực Châu Á như Nhật Bản, Hàn Quốc và Đài Loan cũng tăng lần lượt +32%; +68% và +66%, thị trường mới nổi +23,6%.

Tại Việt Nam, áp lực nhập siêu ngắn hạn và sự phân hóa giữa các ngành sản xuất đang đặt ra những bài toán vĩ mô phức tạp. Giữa “sóng gió” bên ngoài và thử thách nội tại, thông điệp chiến lược từ Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định quyết tâm theo đuổi mục tiêu tăng trưởng GDP bình quân trên 10%/năm, đồng thời chủ động định hình quan hệ thương mại Việt – Mỹ trong tổng thể lợi ích chiến lược lâu dài.

• Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu lũy kế đến hết 15/9/2026 đạt 825,19 tỷ USD (tăng 29,44%). Tuy nhiên, riêng kỳ 1 tháng 9, tốc độ tăng nhập khẩu (7,16%, đạt 28,84 tỷ USD) gần gấp ba tốc độ tăng xuất khẩu (2,4%, đạt 26,02 tỷ USD), tạo ra mức nhập siêu 2,82 tỷ USD trong ngắn hạn.
• Trả lời phỏng vấn kênh Bloomberg TV tại New York, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã đưa ra những thông điệp quan trọng về định hướng phát triển kinh tế và quan hệ quốc tế như: Quyết tâm đạt mục tiêu tăng trưởng GDP bình quân trên 10%/năm (2026–2030) và Giải quyết vấn đề cán cân thương mại với Hoa Kỳ.

Dù thách thức vĩ mô từ môi trường quốc tế là không nhỏ, sự chủ động trong điều hành và quyết tâm chiến lược từ lãnh đạo cấp cao sẽ là kim chỉ nam giúp kinh tế Việt Nam giữ vững ổn định, bứt phá tăng trưởng.

Lịch sử tài chính ghi nhận tháng 9 thường là giai đoạn có hiệu suất kém tích cực trong 4 năm vừa qua. Đây không đơn thuần là sự trùng hợp thống kê mà là phản ánh của tâm lý hành vi và chu kỳ công bố thông tin.

VN-Index gần như “dậm chân tại chỗ” từ đầu năm, bị bỏ lại rất xa so với chỉ số chứng khoán toàn cầu (+13,2%) lẫn các thị trường Đông Nam Á như Thái Lan (+27,6%) hay Singapore (+23%). Nếu loại trừ ảnh hưởng của nhóm Vingroup, phần còn lại của thị trường thực chất đã bốc hơi -106,6 điểm (-6%).

Sự kiện FTSE nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp dù là thông tin tích cực hiếm hoi trong ngắn hạn, vẫn không thể lấn át sức ép vĩ mô toàn cầu. Trước chu kỳ thắt chặt chính sách tiền tệ nhằm kiềm chế lạm phát chi phí đẩy, dòng vốn quốc tế đang có xu hướng ưu tiên quay về tài sản Mỹ, tạo thành lực cản lớn đối với đà phục hồi của chứng khoán Việt Nam.

Về mặt kỹ thuật: Mặc dù vẫn còn sự lệch pha giữa chỉ số Vn-Index và mặt bằng cổ phiếu nhưng các vùng mang tính kỹ thuật của Vn-Index vẫn được nhà đầu tư chú ý. Trong ngắn hạn, nhịp hồi từ cuối tháng 7 của Vn-Index đã bị phá vỡ khi chỉ số này để mất đường xu hướng ở khu vực 1.800 điểm, bên cạnh đó chỉ số này hiện cũng để mất các ngưỡng trung bình quan trọng như MA100, MA200, tạo áp lực bán kỹ thuật. Nhìn từ đầu tháng 9 đến nay, Vn-Index cũng đang tạo đỉnh sau thấp hơn đỉnh trước, do vậy nếu không sớm bứt phá và lấy lại ngưỡng 1.815 điểm (MA100), VN-Index nguy cơ cao sẽ chuyển hẳn từ xu hướng tăng sang điều chỉnh trong ngắn hạn. Vùng hỗ trợ kỹ thuật tiếp theo được xác định tại khu vực 1.720 – 1.730 điểm.

Chiến lược hành động: Trong bối cảnh áp lực lạm phát chi phí đẩy gia tăng, dòng tiền thông minh đang co cụm tìm kiếm cơ hội ở nhóm cổ phiếu hàng hóa hưởng lợi từ siêu chu kỳ giá. Các nhóm ngành nổi bật gồm Cao su (“Vàng trắng”: GVR, PHR), Dầu khí (“Vàng đen”: PVS, PVT), Phân bón (DCM) và Bảo hiểm (BVH).