Chiến lược thị trường

Thị trường chứng khoán Mỹ tăng điểm trong phiên giao dịch ngày thứ Sáu (11/9), chấm dứt chuỗi 4 phiên giảm liên tiếp trước đó, dù vậy Dow Jones vẫn giảm 1,6% cả tuần, S&P 500 mất 0,8% và Nasdaq giảm 0,7%.

Báo cáo từ Bộ Lao động Mỹ cho thấy CPI tháng 8 của nước này tăng 0,4% so với tháng trước và tăng 3,4% so với cùng kỳ năm trước. Cả hai mức tăng này của chỉ số toàn phần đều phù hợp với dự báo mà các nhà kinh tế đưa ra trong một cuộc khảo sát của hãng tin Dow Jones. CPI lõi, thước đo không bao gồm giá thực phẩm và năng lượng, tăng 0,3% so với tháng trước, cao hơn 0,1 điểm phần trăm so với dự báo, và tăng 2,4% so với cùng kỳ năm trước, bằng dự báo.

Sau khi báo cáo này được công bố, thị trường lãi suất lãi suất tương lai đặt cược khả năng 87% Fed tăng lãi suất trong cuộc họp diễn ra vào ngày 15-16/9, tức ngày thứ Ba và thứ Tư tuần tới. Trước đó, khả năng này ở mức gần 70%.

Trong một động thái đã được thị trường dự báo từ trước, ECB tăng lãi suất 0,25 điểm phần trăm, lên mức 2,5%, cao nhất kể từ tháng 4/2025. Sau động thái nâng lãi suất ngày 10/9, các nhà giao dịch tiếp tục đặt cược rằng ECB sẽ có thêm động thái điều chỉnh lãi suất trong năm nay. Thị trường hoán đổi (swap) đang phản ánh khả năng gần 100% ECB có một đợt tăng lãi suất thứ ba với mức tăng 0,25 điểm phần trăm vào cuối năm. Thị trường cũng dự báo ECB sẽ có thêm một đợt tăng lãi suất tương tự vào tháng 3/2027.

Trên thị trường hàng hóa: Tuần vừa qua, giá vàng giao ngay giảm khoảng 1,8%, đánh dấu tuần giảm thứ hai liên tiếp. Áp lực giảm giá vàng trong tuần đến từ việc các báo cáo lạm phát của Mỹ củng cố khả năng Fed tăng lãi suất trong cuộc họp tháng 9. Cú giảm mạnh của giá vàng hôm thứ Năm diễn ra sau báo cáo chỉ số giá bán buôn (PPI) có phần nóng hơn so với dự báo. Ngoài ra, việc giá dầu thô tăng mạnh trong tuần này cũng là một yếu tố dẫn tới triển vọng lạm phát cao hơn lâu hơn, gây áp lực giảm lên giá vàng.

Trên thị trường năng lượng tuần vừa qua, dù giảm hơn 2% trong phiên ngày thứ Sáu, giá dầu Brent tăng 8,7% và giá dầu WTI tăng 9,4% cả tuần. Trước phiên giảm ngày thứ Sáu, dầu Brent đã có 5 phiên tăng liên tiếp và dầu WTI có 8 phiên tăng liên tiếp.

Đối với thị trường trong nước: Chỉ số Vn-Index điều chỉnh giảm mạnh nhất trong 7 tuần, để mất ngưỡng 1.800 điểm trên nền thanh khoản thấp. Chốt tuần, Vn-Index dừng ở 1.795,21 điểm, giảm -57,9 điểm (-3,12%), dưới áp lực từ các cổ phiếu lớn như: VIC (-20,6 điểm), VHM (-5,4 điểm), CTG (-2,3 điểm). Mức giảm ở tuần vừa qua tập trung ở nhóm cổ phiếu Midcap (-3,9%), bên cạnh đó nhóm Bluechips Vn30 cũng giảm -2,4% và nhóm cổ phiếu nhỏ Smallcap giảm -2,3%. Sau tuần giảm mạnh vừa qua, Vn-Index chỉ còn tăng +0,6% kể từ đầu năm, trong khi Vn30 -4,6%, Midcap -15,4%, Smallcap -17,2%.

Độ rộng thị trường: cho thấy nhóm cổ phiếu giảm gấp 7 lần nhóm cổ phiếu tăng. Rất ít cổ phiếu có thể đi ngược dòng thị trường, ngoại trù: Dầu khí (+0,1%), Sản xuất Đường (-0,3%), Du lịch (-0,7%), …trong khi giảm mạnh là các nhóm cổ phiếu hay được nhà đầu tư quan tâm như: Chứng khoán (-5,7%), BĐS dân cư (-5,6%), Vingroup (-4,8%), …

Thanh khoản toàn thị trường bình quân còn 16.673 tỷ đồng, giảm -8,7% so với tuần trước, trong đó thanh khoản khớp lệnh cũng sụt -10,4%, còn 13.619 tỷ đồng. Theo thống kê, thanh khoản kể từ đầu tháng 9 giảm về mức thấp nhất kể từ đầu năm, giảm -8,3% so với tháng 8 và sụt -54% vsck, còn 17.128 tỷ đồng. Kể từ đầu năm, thanh khoản toàn thị trường đạt 25.795 tỷ đồng, giảm -10,7% so với mức bình quân năm 2025 và giảm -10,3% vsck.

Khối ngoại bán ròng -1.571 tỷ đồng trong tuần vừa qua, theo thống kê tháng 8 khối ngoại chỉ còn bán ròng còn -1.357 tỷ đồng, tuy vậy chỉ hơn 1 tuần đầu tháng 9, khối ngoại đang quay lại bán ròng -3.017 tỷ đồng. Lũy kế từ đầu năm khối ngoại bán ròng -96.654 tỷ đồng (~3,7 tỷ USD). Năm 2025, khối ngoại bán ròng kỷ lục với tổng giá trị -135.329 tỷ đồng (~5,2 tỷ USD), đánh dấu năm bán ròng thứ 3 liên tiếp của khối ngoại trong chuỗi bán ròng 5/6 năm vừa qua. Trong tuần vừa qua, khối ngoại mua ròng đối với: FPT (+383 tỷ đồng), HPG (+257 tỷ đồng), VIC (+157 tỷ đồng),… trong khi bán ròng đối với: VHM (-689 tỷ đồng), STB (-334 tỷ đồng), VCB (-229 tỷ đồng), … Tự doanh các công ty chứng khoán mua ròng trong tuần vừa qua đối với các cổ phiếu như: VCB (+72 tỷ đồng), MWG (+71 tỷ đồng), TCB (+43 tỷ đồng), … trong khi bán ròng đối với các cổ phiếu khác như: VIX (-577 tỷ đồng), MCH (-158 tỷ đồng), STB (-61 tỷ đồng).

Nhận định thị trường:

Tâm điểm của thị trường tuần tới là cuộc họp của Fed vào ngày 15-16/9 với xác suất tăng lãi suất đang được thị trường dự đoán gần 90%, bên cạnh đó Ngân hàng Trung Nhật Bản – BOJ (18-19/9): Một cú sốc thanh khoản gián tiếp có thể xuất hiện nếu BOJ thắt chặt tiền tệ, tạo ra “tác động kép” lên dòng chảy thanh khoản toàn cầu.

Trong nửa cuối năm 2026, nền kinh tế Việt Nam phải đối mặt với áp lực lạm phát rất lớn từ cả bên ngoài lẫn bên trong. Chính vì các yếu tố cộng hưởng này, dư địa kiểm soát CPI trong những tháng còn lại của năm gần như không còn. Trước tình hình đó, Bộ Tài chính đã cập nhật 3 kịch bản lạm phát cho năm 2026 với các mức dự báo CPI bình quân lần lượt là 4,5%, 5% và 5,5%. Đồng thời, Ngân hàng Nhà nước dự báo lạm phát bình quân cả năm tăng khoảng 4,5% – 5,5%. Trong khi đó, dự báo của các tổ chức quốc tế cho thấy mức độ bất định còn khá lớn khi lạm phát bình quân của Việt Nam được dự báo dao động trong khoảng 3,8-5,2%.

Một tín hiệu tích cực trong bức tranh tài chính tháng 8/2026 là áp lực thanh khoản ngắn hạn đã được giải tỏa phần nào nhờ tốc độ huy động vốn tăng mạnh:

• Tính đến ngày 22/8/2026, huy động vốn bằng VND tăng 8,77% so với đầu năm, chính thức vượt qua tốc độ tăng trưởng dư nợ tín dụng (8,38%).
• Đây là sự cải thiện rõ rệt so với tháng trước đó (cuối tháng 7/2026, huy động vốn chỉ tăng 5,75% trong khi tín dụng đã tăng 8,38%).

Tuy nhiên, mặt bằng lãi suất huy động thực tế vẫn được neo giữ ở mức rất cao để giữ chân dòng tiền dài hạn. Một số ngân hàng thương mại cổ phần áp dụng mức lãi suất ưu đãi lên tới 8,5% – 9,4%/năm cho các khoản tiền gửi trực tuyến hoặc phát hành chứng chỉ tiền gửi với lãi suất lên tới 8% – 9%/năm. Điều này cho thấy nhu cầu củng cố nguồn vốn trung và dài hạn của các ngân hàng vẫn rất lớn để chuẩn bị cho mùa kinh doanh cuối năm.

Tóm lại: 4 tháng cuối năm 2026 là thời điểm không còn dư địa cho các sai số chính sách. Ổn định vĩ mô và kiểm soát lạm phát chính là nền tảng cốt lõi để duy trì tốc độ tăng trưởng cao và bền vững.

Việc FTSE chính thức nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam lên thị trường mới nổi (Emerging Markets) vào ngày 21/9 là một dấu mốc lịch sử về vị thế quốc gia. Tuy nhiên, nhà đầu tư chuyên nghiệp cần phân biệt rõ giữa giá trị chiến lược dài hạn và các biến động kỹ thuật ngắn hạn mang tính “nghịch lý”.

• Cơ chế “Bán một lần, mua nhiều đợt”: Đợt nâng hạng này tạo ra một sự lệch pha dòng tiền. Theo quy tắc kỹ thuật, các quỹ ETF mô phỏng chỉ số Frontier Markets buộc phải tất toán và bán ròng toàn bộ danh mục cổ phiếu Việt Nam một lần trước ngày 21/9. Trong khi đó, các quỹ Emerging Markets chỉ giải ngân đợt đầu tiên với tỷ trọng khiêm tốn khoảng 10% (trong năm 2026), các đợt tiếp theo (3 đợt) sẽ diễn ra trong năm 2027.
• Áp lực hấp thụ: Sự chênh lệch này tạo ra một lượng cung kỹ thuật (Net Selling) đè nặng lên thị trường trong ngắn hạn. Gánh nặng hấp thụ lượng hàng này hiện đang dồn lên vai dòng tiền nội.

Lịch sử tài chính ghi nhận tháng 9 thường là giai đoạn có hiệu suất kém tích cực trong 4 năm vừa qua. Đây không đơn thuần là sự trùng hợp thống kê mà là phản ánh của tâm lý hành vi và chu kỳ công bố thông tin.

Về mặt kỹ thuật: Chỉ số Vn-Index để mất ngưỡng 1.800 điểm trong phiên cuối tuần trước với mức thanh khoản toàn thị trường 18.800 tỷ đồng, tuy chưa phải là lớn nhưng ở thời điểm hiện tại, đây là mức thanh khoản cao nhất kể từ đầu tháng 9. Một phiên giảm khá mạnh kèm thanh khoản cao có thể là kết quả của việc bán kỹ thuật hoặc dòng tiền rút ra để chờ đợi. Nhìn vào chỉ số, hiện Vn-Index vẫn cao hơn “đáy 2” ở khu vực 1.730 điểm nhưng nếu loại trừ nhóm Vingroup, một số nhóm cổ phiếu đã xuyên qua ngưỡng hỗ trợ này như: Chứng khoán, Bán lẻ, Bảo hiểm, Logistics, BĐS KCN, Đầu tư công, v.v… Hiện thị trường không có động lực hỗ trợ nào trong ngắn hạn, đây là tháng có sự kiện thị trường nâng hạng nhưng thanh khoản đã về mức thấp nhất kể từ đầu năm, cho thấy nhà đầu tư ít kỳ vọng thị trường có “sóng” và càng có lý do “chờ đợi” các biện pháp hỗ trợ mạnh tay hơn. Chỉ số Vn-Index có vùng hỗ trợ ngắn hạn ở khu vực 1.770 – 1.780 điểm, trong kịch bản thận trọng vùng hỗ trợ cho thị trường ở khu vực 1.680 – 1.700 điểm.

Chiến lược hành động:

• Đang có sự lệch pha giữa chỉ số Vn-Index và cổ phiếu, do vậy nhà đầu tư nên căn cứ vào vị thế của cổ phiếu thay vì tham chiếu chỉ số chung để hành động.
• Không nên mua đuổi và mở thêm vị thế mua mới trong tuần có nhiều sự kiện quan trọng như ở tuần tới và Vn-Index không giữ được ngưỡng 1.790 điểm, có thể hạ tỷ trọng cổ phiếu/tiền mặt về 50/50 nếu Vn-Index dưới 1.760 điểm.

Tải báo cáo chi tiết tại đây.