Chiến lược thị trường

Thị trường chứng khoán Mỹ giảm điểm trong phiên giao dịch ngày thứ Sáu (18/9), hoàn tất một tuần giao dịch nhiều biến động khi lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ tăng cao, giá dầu duy trì ở mức cao và Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) tăng lãi suất. Chốt tuần, Dow Jones giảm 1,7%, đánh dấu tuần giảm mạnh nhất từ tháng 3 và là tuần giảm thứ ba liên tiếp. S&P 500 giảm khoảng 0,1%. Riêng chỉ số Nasdaq tăng 0,7% nhờ sự vượt trội của cổ phiếu công nghệ.

Trong một động thái đã được thị trường dự báo từ trước, Ủy ban Thị trường mở Liên bang (FOMC) – bộ phận ra quyết định lãi suất của Fed – đã bỏ phiếu với tỷ lệ 12 phiếu thuận và 0 phiếu chống để tăng lãi suất quỹ liên bang thêm 0,25 điểm phần trăm, lên mức 3,75-4%.

Cùng với Fed, Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) cũng tăng lãi suất trong tuần vừa qua, với lượng tăng 0,25 điểm phần trăm, đưa lãi suất chính sách lên mức 1,25%, cao nhất trong 31 năm. BOJ cũng phát tín hiệu sẽ tiếp tục tăng lãi suất trong thời gian tới để ngăn rủi ro lạm phát vượt mục tiêu. Tuần trước, Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) đã tăng lãi suất lần thứ hai trong năm nay. Trong một động thái đã được thị trường dự báo từ trước, ECB tăng lãi suất 0,25 điểm phần trăm, lên mức 2,5%, cao nhất kể từ tháng 4/2025. Các nhà giao dịch tiếp tục đặt cược rằng ECB sẽ có thêm động thái điều chỉnh lãi suất trong năm nay.

Dữ liệu từ công cụ FedWatch Tool của công ty quản lý sàn giao dịch CME cho thấy thị trường lãi suất tương lai đang đặt cược khả năng 55% Fed tăng lãi suất trong cuộc họp tháng 10. Sau động thái tăng 0,25 điểm phần trăm trong tuần vừa qua, lãi suất quỹ liên bang của Fed đang ở mức 3,75-4%. Chủ tịch Fed Kevin Warsh đã nhấn mạnh rằng lạm phát đã ở mức quá cao trong thời gian quá dài.

Trên thị trường hàng hóa: Tuần vừa qua, giá vàng thế giới tăng trong phiên giao dịch ngày thứ Sáu (18/9), đạt mức cao nhất trong 1 tuần và hoàn tất tuần tăng đầu tiên trong vòng 3 tuần trở lại đây. So với tuần trước, giá vàng tăng gần 1%, sau khi giảm trong hai tuần liên tiếp trước đó.

Trên thị trường năng lượng, giá dầu thô Brent giao sau tại London giảm 0,91%, đóng cửa ở mức 103,87 USD/thùng. Giá dầu WTI giao sau tại New York giảm 1,58%, còn 100,3 USD/thùng. Tuần vừa qua, giá dầu Brent giảm gần 1%, còn giá dầu WTI gần như đi ngang. Dầu thô trượt giá phiên thứ ba liên tiếp khi thị trường tin rằng việc Saudi Arabia phải đóng cửa đường ống dẫn dầu Đông-Tây do đường ống này bị tấn công sẽ không gây ra sự gián đoạn nguồn cung nghiêm trọng như lo ngại ban đầu. Từ khi đường ống này bị tấn công vào hôm thứ Năm tuần trước tới nay, giá dầu đã tăng hơn 5%.

Đối với thị trường trong nước: Chỉ số Vn-Index phục hồi trở lại dù chỉ có 2 phiên tăng và 3 phiên giảm, qua đó lấy lại ngưỡng 1.800 điểm. Chốt tuần, Vn-Index dừng ở 1.815,66 điểm, tăng +20,45 điểm (+1,14%), nhờ lực kéo từ các cổ phiếu lớn như: SSB (+4,1 điểm), VCB (+2,9 điểm), BSR (+2,7 điểm). Mức tăng ở tuần vừa qua tập trung ở nhóm cổ phiếu Bluechip, với Vn30 (+1,4%), bên cạnh đó Midcap và Smallcap cũng tăng lần lượt +0,76% và +0.82%. Kể từ đầu năm, Vn-Index tăng +1,7%, trong khi Vn30 giảm -3,3%, Midcap và Smallcap cũng giảm lần lượt -14,8% và -16,5%.

Độ rộng thị trường: cho thấy thị trường vừa qua tuần tăng trên diện rộng, tỷ lệ cổ phiếu tăng đạt 75%. Một số nhóm cổ phiếu có mức tăng nổi bật như: Dầu khí (+6,9%), Bảo hiểm (+4,9%), BĐS KCN (+3,8%), …trong khi ngược dòng thị trường là các nhóm cổ phiếu như: Đầu tư công (-1,9%), Công nghệ (-1,3%), Vingroup (-1%), …

Thanh khoản toàn thị trường bình quân đạt 20.300 tỷ đồng, tăng +21,7% so với tuần trước, trong đó thanh khoản khớp lệnh cũng vọt +22,6%, lên 16.700 tỷ đồng. Theo thống kê, thanh khoản kể từ đầu tháng 9 giảm về mức thấp nhất kể từ đầu năm, giảm -1,2% so với tháng 8 và sụt -51% vsck, còn 18.456 tỷ đồng. Kể từ đầu năm, thanh khoản toàn thị trường đạt 25.943 tỷ đồng, giảm -10,2% so với mức bình quân năm 2025 và giảm -9,8% vsck.

Khối ngoại mua ròng +2.639 tỷ đồng trong tuần vừa qua, đánh dấu tuần mua ròng nhiều nhất kể từ cuối tháng 2/2026. Kể từ đầu tháng 9, khối ngoại bán ròng -378 tỷ đồng, tiếp tục xu hướng giảm khi tháng 8 khối ngoại chỉ còn bán ròng -1.357 tỷ đồng so với bình quân 3 tháng trước đó ở mức -15.600 tỷ đồng. Lũy kế từ đầu năm khối ngoại bán ròng -94.000 tỷ đồng (~3,6 tỷ USD). Năm 2025, khối ngoại bán ròng kỷ lục với tổng giá trị -135.329 tỷ đồng (~5,2 tỷ USD), đánh dấu năm bán ròng thứ 3 liên tiếp của khối ngoại trong chuỗi bán ròng 5/6 năm vừa qua. Trong tuần vừa qua, khối ngoại mua ròng đối với: FPT (+571 tỷ đồng), HDB (+462 tỷ đồng), BSR (+423 tỷ đồng),… trong khi bán ròng đối với: VIC (-1.073 tỷ đồng), VHM (-709 tỷ đồng), VIX (-198 tỷ đồng), … Tự doanh các công ty chứng khoán mua ròng trong tuần vừa qua đối với các cổ phiếu như: VPB (+569 tỷ đồng), VIC (+137 tỷ đồng), DMX (+111 tỷ đồng), … trong khi bán ròng đối với các cổ phiếu khác như: MCH (-198 tỷ đồng), FPT (-79 tỷ đồng), VCB (-55 tỷ đồng).

Nhận định thị trường:

Cú hích lịch sử từ sự kiện nâng hạng FTSE Russell & Tín hiệu xoay trục của dòng vốn ngoại:

• Tâm điểm lớn nhất của thị trường tuần tới là việc TTCK Việt Nam chính thức chuyển sang trạng thái Thị trường Mới nổi Thứ cấp (Secondary Emerging Market) theo chuẩn FTSE. Sự kiện này mở đường cho các quỹ chỉ số (Index Funds) và quỹ ETF mô phỏng rổ chỉ số mới nổi giải ngân. Điển hình là kế hoạch của Quỹ Vanguard (quản lý ~13.000 tỷ USD) dự kiến phân bổ khoảng 2,5 tỷ USD (~65.000 tỷ đồng) vào Việt Nam với cam kết nắm giữ dài hạn.
• Sự kiện này thúc đẩy sự phát triển của các công cụ phòng vệ rủi ro. FTSE Russell đã đề xuất triển khai các sản phẩm phái sinh dựa trên chỉ số FTSE Vietnam niêm yết ở nước ngoài nhằm tăng tính thanh khoản, hỗ trợ xác lập giá và kết nối dòng vốn hai chiều. Cả Ngân hàng Thế giới (WB) và các tổ chức quốc tế đều nhấn mạnh việc nâng hạng chỉ là điểm khởi đầu. Thách thức lớn nhất mà nhà đầu tư tổ chức theo dõi sát sao hiện nay là vấn đề giới hạn sở hữu nước ngoài (Foreign Ownership Limit – FOL). Việc tiếp tục sửa đổi các quy định liên quan (như Luật Đầu tư) và nâng cao chất lượng quản trị doanh nghiệp niêm yết sẽ là điều kiện tiên quyết để Việt Nam gia tăng tỷ trọng trong rổ chỉ số và tiến tới các xếp hạng cao hơn.
• Thực tế, dòng vốn ngoại đã có hành động đón đầu rõ nét khi chuyển sang mua ròng +2.639 tỷ đồng trong tuần vừa qua — đánh dấu tuần mua ròng mạnh nhất kể từ cuối tháng 2/2026. Khối ngoại tập trung gom các cổ phiếu quy mô lớn như FPT (+571 tỷ), HDB (+462 tỷ), BSR (+423 tỷ).

Kỳ vọng Đột phá Chính sách Tài khóa Quý 4 làm “Điểm tựa” Vĩ mô:

• Tính đến ngày 10/9/2026, giải ngân đầu tư công mới đạt 51,2% kế hoạch Thủ tướng giao. Điều này đồng nghĩa áp lực dồn lực giải ngân gần 49% lượng vốn còn lại vào Quý 4 là rất lớn, tạo động lực cầu nội địa mạnh mẽ.
• Chính phủ thể hiện quyết tâm tháo gỡ thể chế bằng Nghị quyết 278/NQ-CP (ban hành ngày 18/9/2026) nhằm khẩn trương hoàn thiện 8 dự án luật trọng điểm (Luật Đất đai, Nhà ở, BĐS sửa đổi…). Bên cạnh đó, kế hoạch phát hành trái phiếu USD quốc tế (500 triệu – 1 tỷ USD) sẽ giúp gia tăng nguồn lực cho các đại dự án hạ tầng.

Nhiệm vụ tăng trưởng kinh tế giai đoạn cuối năm 2026 đang đứng trước bài toán cân não khi dư địa chính sách tiền tệ không còn nhiều, buộc chính sách tài khóa phải đóng vai trò “đầu tàu” gánh vác.

• Tăng trưởng tín dụng trong nước đã vượt tăng trưởng tiền gửi kể từ năm 2021, làm gia tăng áp lực huy động vốn lên hệ thống ngân hàng. Đồng thời, Ngân hàng Nhà nước đang chuyển dịch khuôn khổ điều hành sang hướng chủ yếu theo giá, tăng tính độc lập và sử dụng công cụ gián tiếp để kiểm soát lạm phát và ổn định vĩ mô.
• Trong bối cảnh nguồn vốn nội địa hạn chế nhưng tổng vốn đầu tư toàn xã hội cần tới ~40% GDP, việc Bộ Tài chính tính toán phương án phát hành trái phiếu USD quốc tế lần đầu tiên kể từ năm 2014 là một bước đi tất yếu.
• Các ngân hàng đầu tư quốc tế đã đề xuất quy mô phát hành khoảng 500 triệu – 1 tỷ USD, kỳ hạn 10 năm với lãi suất coupon khoảng 7%. Nguồn vốn này nếu được kích hoạt sẽ trực tiếp tài trợ cho các dự án hạ tầng trọng điểm, giảm tải áp lực cung ứng vốn trung-dài hạn cho hệ thống ngân hàng thương mại. Dù vậy, cơ quan quản lý vẫn đang cân nhắc kỹ chi phí do lợi suất trái phiếu toàn cầu neo ở mức cao.
• Dự báo Quý 4/2026: Chính sách tài khóa trong Quý 4 sẽ bước vào giai đoạn “tăng tốc đỉnh điểm”. Dòng vốn đầu tư công dồn dịch vào các đại dự án hạ tầng (như đường sắt, cao tốc, năng lượng) cùng với việc tháo gỡ pháp lý bất động sản/đất đai sẽ là động lực chính để kích thích cầu nội địa, hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng kinh tế năm 2026.

Việc Chính phủ chính thức phê duyệt Đề án “Tiếp tục hiện đại hóa hệ thống ngân hàng, xử lý các tổ chức tín dụng yếu kém, tăng cường khả năng tiếp cận vốn cho doanh nghiệp” (theo Quyết định số 1809/QĐ-TTg ngày 18/9/2026), trong đó yêu cầu tăng tính độc lập của Ngân hàng Nhà nước (NHNN) trong điều hành chính sách tiền tệ, mang lại những ý nghĩa chiến lược quan trọng sau:

Lịch sử tài chính ghi nhận tháng 9 thường là giai đoạn có hiệu suất kém tích cực trong 4 năm vừa qua. Đây không đơn thuần là sự trùng hợp thống kê mà là phản ánh của tâm lý hành vi và chu kỳ công bố thông tin.

Về mặt kỹ thuật:

Sau tuần giảm mạnh và để mất ngưỡng 1.800 điểm, chỉ số Vn-Index đã có phản ứng tích cực ở vùng hỗ trợ 1.780 đểm, lấy lại hơn 20 điểm với mức tăng diễn ra trên diện rộng dù chỉ có 2/5 phiên tăng. Sau tuần tăng vừa qua, chỉ số Vn-Index tiếp tục củng cố xu hướng tăng ngắn hạn khi tạo các đáy sau cao hơn đáy trước, lúc này vùng 1.790 điểm là hỗ trợ cho thị trường để bảo toàn xu hướng hồi phục của thị trường kể từ khi tạo đáy ở vùng 1.660 điểm.

Chiến lược hành động: Trên cơ sở phân tích lực kéo từ sự kiện FTSE và các rủi ro vĩ mô song hành, chiến lược giao dịch tối ưu cho nhà đầu tư được khuyến nghị như sau:

• Cơ cấu dòng vốn đang tập trung khá lớn ở nhóm cổ phiếu Dầu khí, Bảo hiểm, …. Chúng tôi cho rằng không nên mua mới ở nhóm cổ phiếu này, thay vào đó NĐT có thể chờ các nhịp rung lắc hoặc điều chình về vùng hỗ trợ 1.790 -1.800 điểm để cơ cấu danh mục.
• Trong bối cảnh lạm phát toàn cầu đang tăng do giá lương thực, thực phẩm tăng cao, chúng tôi thấy rằng nhóm cổ phiếu hàng hóa như: Dầu khí, Cao su tự nhiên, đang có nhiều lợi thế khi siêu chu kỳ giá hàng hóa cơ bản đang tăng mạnh. Chúng tôi nhận thấy cơ hội đầu tư và câu chuyện thực tế của các siêu cổ phiếu nhóm ngành “Vàng trắng” – Cao su (GVR, PHR) và “Vàng đen” – Dầu khí (PVS, PVT).