Chiến lược thị trường

Chứng khoán Mỹ ghi nhận giai đoạn giảm điểm dài nhất trong gần 4 năm qua. Dù có những nhịp phục hồi nhờ kỳ vọng hạ nhiệt căng thẳng ở Trung Đông, xu hướng chủ đạo vẫn là suy yếu. Tính chung cả tuần vừa qua, chỉ số S&P 500 giảm 2,1%, Nasdaq Composite giảm 3,2%, trong khi Dow Jones giảm 0,9%. Cả ba chỉ số này đều ghi nhận tuần giảm thứ năm liên tiếp – chuỗi giảm dài nhất trong gần 4 năm qua. Trước phiên bán tháo vào ngày thứ Sáu, Nasdaq đã rơi vào trạng thái thị trường điều chỉnh (correction) trong phiên ngày thứ Năm. Hiện tại, chỉ số giảm khoảng 13% so với mức kỷ lục thiết lập vào tháng 10 năm ngoái. Dow Jones cũng đã rơi vào thị trường điều chỉnh trong phiên ngày thứ Sáu, khi mức điểm đóng cửa của chỉ số blue-chip gồm 39 cổ phiếu thành viên này đã thấp hơn 10% so với mức đỉnh gần nhất. S&P 500 hiện giảm 8,7% so với mức kỷ lục.

Đồng yên giảm xuống mức thấp nhất gần 2 năm, Nhật Bản tính cách mới để can thiệp. Đây là lần đầu tiên tỷ giá yên giảm xuống dưới mức 160 yên đổi 1 USD kể từ tháng 7/2024 – thời điểm Tokyo có đợt can thiệp gần đây nhất vào thị trường tiền tệ nhằm hạn chế đà trượt giá của đồng tiền này. Cuối phiên giao dịch tại thị trường New York, đồng USD tăng 0,22% so với yên, đạt mức 160,15 yên/USD.

Theo nghiên cứu mới của Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB), xung đột tại Trung Đông có thể khiến tăng trưởng kinh tế của khu vực châu Á và Thái Bình Dương đang phát triển giảm tới 1,3 điểm phần trăm trong giai đoạn 2026-2027 và làm tăng lạm phát thêm 3,2 điểm phần trăm nếu gián đoạn trên thị trường năng lượng kéo dài hơn một năm. Trong Báo cáo Triển vọng Kinh tế mới nhất được công bố ngày 26/3, Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu sẽ giảm từ mức 3,3% của năm 2025 xuống 2,9% trong năm nay và nhích nhẹ lên 3% vào năm 2027.

Trên thị trường hàng hóa: Giá vàng thế giới phục hồi nhanh trong phiên giao dịch ngày thứ Sáu (27/3) nhờ lực bắt đáy mạnh. Từ chỗ giảm sâu dưới mốc 4.400 USD/oz, giá kim loại quý này đã quay trở lại gần mốc chủ chốt 4.500 USD/oz, bất chấp giá dầu tiếp tục leo thang cùng đồng USD duy trì xu thế tăng. Với phiên phục hồi mạnh ngày thứ Sáu, giá vàng giao ngay tăng được gần 3 USD/oz trong tuần vừa qua, tương đương tăng khoảng 0,06%. Tuần trước, giá vàng giảm 10,5%, đánh dấu tuần giảm mạnh nhất trong 15 năm. Nếu so với trước xung đột, giá vàng hiện giảm gần 15%.

Đối với thị trường trong nước: Chỉ số Vn-Index phục hồi sau khi giảm gần 330 điểm kể từ đỉnh, qua đó cắt mạch giảm 3 tuần liên tiếp, tuy vậy chỉ số này vẫn nằm trong Top giảm điểm trên thế giới kể từ khi xảy ra xung đột Trung Đông. Chốt tuần, Vn-Index dừng ở 1.672,8 điểm, tăng +25 điểm (+1,52%) nhờ sự hỗ trợ của một số cổ phiếu lớn như: VHM (+2,6 điểm), VPB (+2,4 điểm), CTG (+2 điểm), TCX (+1,8 điểm), …. Cả tuần, chỉ số VN30 tăng +1,3% trong khi Midcap và Smallcap cũng hồi phục lần lượt +3,7% và +2%.

Độ rộng thị trường cho thấy thị trường có sự phục hồi trên diện rộng với gần 80% số nhóm cổ phiếu tăng giá, nổi bật như: Viettel (+9,8%), Bảo hiểm (+8,3%), BĐS dân cư (+6,4%),… trong khi nhóm cổ phiếu giảm mạnh gồm: Thực phẩm (-1%), Vingroup (-0,5%), Đầu tư công (-0,4%), v.v… Với 3 phiên tăng và 2 phiên giảm trong tuần vừa qua, Vn-Index đã “vá” lại đáy ở phiên giảm 115 điểm (ngày 9/3) và đang cao hơn +1,2% nhưng một số nhóm cổ phiếu vẫn thấp hơn ngưỡng này như: Dầu khí, Hóa chất, Chứng khoán, BĐS KCN.

Thanh khoản toàn thị trường tuần phục hồi vừa qua đạt 26.050 tỷ đồng, giảm -9% so với tuần trước, trong đó thanh khoản khớp lệnh cũng sụt -8,5%, còn 22.723 tỷ đồng. Theo thống kê, thanh khoản toàn thị trường kể từ đầu tháng 3 đạt 34.645 tỷ đồng, tăng +9% với tháng 2/2026 và +52% so với tháng 3/2025. Kể từ đầu năm, thanh khoản toàn thị trường đạt 35.037 tỷ đồng, tăng +21,3% so với mức bình quân năm 2025.

Khối ngoại quay lại bán ròng -2.568 tỷ đồng, nâng mức bán ròng ở tháng 3 lên ngưỡng -15.609 tỷ đồng, lũy kế từ đầu năm khối ngoại bán ròng -30.160 tỷ đồng (~1,15 tỷ USD). Năm 2025, khối ngoại bán ròng kỷ lục với tổng giá trị -135.329 tỷ đồng (~5,2 tỷ USD), đánh dấu năm bán ròng thứ 3 liên tiếp của khối ngoại trong chuỗi bán ròng 5/6 năm vừa qua. Tuần vừa qua, khối ngoại mua ròng đối với: DCM (+226 tỷ đồng), VCK (+203 tỷ đồng), CTG (+198 tỷ đồng),… trong khi bán ròng đối với: STB (-680 tỷ đồng), HDB (-433 tỷ đồng), VCB (-405 tỷ đồng), … Tự doanh các công ty chứng khoán mua ròng đối với các cổ phiếu như: OCB (+56 tỷ đồng), HAH (+50 tỷ đồng), MWG (+49 tỷ đồng), … trong khi bán ròng đối với các cổ phiếu khác như: FPT (-209 tỷ đồng), MCH (-180 tỷ đồng), ACB (-109 tỷ đồng).

Nhận định thị trường: Thị trường cổ phiếu và trái phiếu toàn cầu đang trải qua đợt bán tháo đồng thời mạnh nhất kể từ năm 2022, khi cú sốc năng lượng từ cuộc chiến Iran khiến nhà đầu tư “không còn nơi trú ẩn”. Chỉ số MSCI All Country World – theo dõi cổ phiếu tại cả thị trường phát triển và mới nổi giảm khoảng 9% trong tháng 3, khi chiến sự tại Trung Đông bùng phát và eo biển Hormuz quan trọng gần như bị phong tỏa, đẩy giá năng lượng tăng vọt. Ngay cả vàng cũng giảm mạnh (-14%) khi nhà đầu tư đẩy mạnh chốt lời các tài sản từng sinh lợi tốt, cho thấy sự thiếu vắng nơi trú ẩn an toàn trên thị trường tài chính. Làn sóng bán tháo trái phiếu Chính phủ đã đẩy lợi suất trái phiếu Chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm lên 4,44%, mức cao nhất kể từ tháng 7. Tại châu Âu, nơi phụ thuộc nhiều hơn vào năng lượng nhập khẩu, lợi suất cũng leo lên mức cao nhất kể từ khi xung đột bùng phát. Tại Châu Á, lợi suất trái phiếu Chính phủ Nhật kỳ hạn 10 năm cũng tăng lên 2,383$, mức cao nhất kể từ năm 1997.

Khối ngoại rút vốn kỷ lục khỏi thị trường mới nổi châu Á: Kể từ khi chiến sự tại Iran bùng nổ, nhà đầu tư nước ngoài đã bán khoảng 52 tỉ USD cổ phiếu châu Á. Theo dữ liệu Bloomberg tổng hợp từ năm 2009, khu vực này đang tiến gần mức rút vốn theo tháng lớn nhất từ trước đến nay. Trong làn sóng bán tháo, các thị trường phụ thuộc nhập khẩu năng lượng như Đài Loan, Hàn Quốc và Ấn Độ dẫn đầu. Đà rút vốn này phản ánh tác động trực tiếp từ giá dầu cao lên các nền kinh tế nhập khẩu năng lượng ròng, phần lớn nằm tại châu Á. Quy mô rút vốn trong tháng đã vượt mức tháo chạy hồi tháng 3.2020 khi đại dịch bùng phát, đồng thời cao hơn gấp đôi so với tháng 6.2022 sau khi chiến sự Ukraine nổ ra.

Thị trường trong nước phục hồi sau nhịp giảm -336 điểm (-17,5%) kể từ đỉnh, trong đó nhịp giảm kể từ thời điểm diễn ra xung đột Trung Đông, chỉ số Vn-Index đã mất -11% giá trị, đây là mức thiệt hại lớn so với các thị trường ở khu vực Châu Á được đánh giá là nhóm dễ tổn thương nhất trước nguy cơ gián đoạn nguồn cung dầu qua eo biển Hormuz như: Hàn Quốc (-12,9%), Ấn độ (-9,4%), Đài Loan (-5,9%), Nhật Bản (-9,3%), … Nhịp phục hồi của Vn-Index diễn ra trên nền thanh khoản thấp (26.000 tỷ đồng, mức thấp nhất 5 tuần gần đây), tuy vậy độ rộng thị trường lại rất tích cực nhờ dòng tiền bắt đáy nhóm cổ phiếu Midcap đã giảm sâu như: BĐS dân cư, Viettel, Chứng khoán, … bên cạnh nhóm cổ phiếu phòng thủ như: Sản xuất điện, Bảo hiểm, …Chúng tôi cho rằng, thanh khoản trong tuần tới tiếp tục duy trì ở mức thấp (22.000 – 25.00 tỷ đồng), việc chỉ số Vn-Index lấy lại ngưỡng trung bình MA200, một mốc hỗ trợ kỹ thuật hay được quan sát sẽ tạo nền củng cố cho thị trường xây nền ở vùng hỗ trợ mạnh 1.600 điểm. Do vậy, nhịp phục hồi của thị trường sẽ gặp thử thách ở vùng 1.700 điểm trong kịch bản cơ sở và 1.730 điểm trong kịch bản tích cực nhất. Theo đó, dòng tiền cũng sẽ tìm kiếm cơ hội ở nhóm Midcap thay vì nhóm Bluechips bất chấp có hoạt động chốt NAV quý 1.

Về các dòng tiền và cổ phiếu: Mặc dù thanh khoản sụt giảm mạnh, nhưng độ rộng thị trường khá tích cực ở tuần hồi phục vừa qua. Ngoài nhóm cổ phiếu phòng thủ vẫn thu hút được dòng tiền như: Sản xuất & phân phối điện (REE, NT2, GEE, PC1), Bảo hiểm (BVH, BIC, MIG), dòng tiền cũng vào ròng ở nhóm: BĐS dân cư, Bán lẻ, BĐS KCN và Viettel. Tuần tới, các nhóm cổ phiếu đang có mức tăng từ 2 đến 3 tuần vừa qua, cũng là các nhóm cổ phiếu tạo đáy trước và có sự phân kỳ với chỉ số Vn-Index có khả năng bị chốt lời trong bối cảnh dòng tiền đang ở mức thấp và tâm lý trading T+ (lướt sóng nhỏ) là chủ đạo khi yếu tố tác động bên ngoài vẫn bất định và rủi ro cao. Viettel, Bảo hiểm, Sản xuất điện, đã tăng 2 tuần liên tiếp, trong khi BĐS dân cư cũng đang có chuỗi tăng 3 tuần liền.

Về kỹ thuật: Việc chỉ số Vn-Index lấy lại ngưỡng MA200 được đánh giá là tín hiệu tích cực. Kịch bản cơ sở là thị trường có 1 nhịp tích lũy hoặc đi ngang phía trên ngưỡng MA200 (1.650 điểm) để chờ loạt dữ liệu vĩ mô quý 1, đợt đánh giá giữa kỳ của FTSE và sự ổn định từ biến số ngoại biên. Ngoài ra, nếu thị trường có nhhịp điều chỉnh để kiểm định lại ngưỡng MA200 và tạo đáy sau cao hơn mức đáy trong tuần qua, đó cũng là tín hiệu tích cực. Nếu thanh khoản giảm hoặc thấp trong kịch bản điều chỉnh này, sẽ là tín hiệu tích cực để kỳ vọng thị trường có nhịp hồi kỹ thuật về vùng 1.700 điểm. Ngược lại, kịch bản xấu diễn ra khi thị trường không giữ được vùng hỗ trợ 1.580 – 1.600 điểm, áp lực bán sẽ đẩy thanh khoản tăng mạnh để xác nhận thị trường chuyển từ pha phân phối hơn 6 tháng qua sang giảm điểm.

Rủi ro: Lãi suất huy động đã tạo nền vững chắc trên 7%/năm (thậm chí vượt 8% ở một số ngân hàng/chương trình ưu đãi), trong khi lạm phát đang gia tăng mạnh do giá xăng trong nước tăng hơn 50% từ đầu năm, đẩy chi phí sản xuất và sinh hoạt leo thang.

Chiến lược giao dịch: Mặc dù thị trường đã có sự phục hồi nhưng đây là giai đoạn nhà đầu tư vẫn nên thận trọng, giải ngân hoặc trading với tỷ trọng thấp, không mua đuổi trong các phiên tăng, lựa chọn các cổ phiếu đang có sự phân kỳ hoặc tạo đáy sau cao hơn hoặc đang có nền tích lũy rõ ràng. Nhóm cổ phiếu Midcap khả năng vẫn là địa chỉ của dòng tiền như: BĐS dân cư, phân bón, sản xuất điện, bán lẻ, bảo hiểm, Ngân hàng,…